Jak diagnozujemy ból kolana w MIRAI Clinic?

Ból kolana to druga najczęstsza przyczyna wizyty u ortopedy, ustępująca jedynie dolegliwościom kręgosłupa. W MIRAI Clinic proces diagnostyczny opiera się na kompleksowym podejściu, uwzględniającym szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz – w razie potrzeby – badania obrazowe i testy czynnościowe. Celem jest precyzyjne ustalenie przyczyny objawów bólu i dobranie adekwatnej ścieżki postępowania w eliminacji ograniczenia ruchomości.

Szczegółowy wywiad medyczny u ortopedy

Pierwszym krokiem jest zebranie wywiadu medycznego, który obejmuje m.in.:

• czas i okoliczności pojawienia się objawów (np. uraz, przeciążenie, zmiana aktywności, pozycja ciała),
• charakter bólu, jego lokalizację (np. ból z przodu kolana, ostry ból przy zginaniu kolana) i zmienność w czasie,
• występowanie dolegliwości nocnych,
• ocenę nasilenia bólu w skali VAS (0–10),
• wpływ objawów na funkcjonowanie codzienne (wchodzenie po schodach, bieganie, uprawianie sportów, etc.)

Wywiad ma kluczowe znaczenie dla wstępnej identyfikacji potencjalnych przyczyn dolegliwości, które mogą powodować ból kolana oraz zaplanowania dalszych kroków diagnostycznych.

Badanie fizykalne przyczyn bólu kolana

Po wywiadzie przeprowadzane jest badanie przedmiotowe. Obejmuje ono ocenę:

• osi i długości kończyn dolnych,
• symetrii kolan i ustawienia rzepek,
• obecności wysięków stawowych, obrzęków oraz ewentualnych zmian skórnych w obrębie kolan i podudzi,
• palpacji struktur anatomicznych: szpary stawowej, więzadła rzepki, przyczepu mięśnia czworogłowego uda, gęsiej stopki, ścięgien i kaletek.

Wykonywane są także testy czynnościowe, m.in.:

• testy łąkotek (np. McMurraya, Apleya, Thessaly),
• testy stabilności więzadłowej (przedniego i tylnego więzadła krzyżowego, więzadeł pobocznych),
• testy oceniające wysięk w stawie i przeciążenie określonych struktur (np. więzadła rzepki, przyczepów ścięgnistych),
• ocena zakresu ruchomości oraz reakcji bólowych w poszczególnych pozycjach funkcjonalnych.

W zależności od uzyskanych wyników możliwe jest rozszerzenie badania o bardziej specyficzne testy różnicujące uszkodzenia chrząstki, niestabilność stawu czy przeciążeniowe zespoły bólowe.

Diagnostyka obrazowa stawu kolanowego

W przypadkach wymagających pogłębienia diagnostyki bólu kolana wykorzystywane są badania obrazowe:

• USG stawu kolanowego – możliwe do wykonania w trakcie wizyty, jeżeli dostępny jest aparat diagnostyczny. W placówce urządzenie USG może być wykorzystywane również przez innych specjalistów (np. radiologa), co może wpłynąć na jego dostępność w danym momencie [źródło].
• RTG kolan – wykonywane w podstawowych projekcjach (przednio-tylnej i bocznej), a w razie potrzeby także w projekcjach specjalnych (np. Merchant lub osiowej dla stawu rzepkowo-udowego) [źródło].
• Rezonans magnetyczny kolana (MRI) – stanowi złoty standard w diagnostyce uszkodzeń więzadeł, łąkotek oraz innych struktur wewnątrzstawowych. Badanie to zlecane jest w sytuacjach, w których precyzyjna ocena tkanek miękkich jest niezbędna do ustalenia rozpoznania i dalszego postępowania [źródło].

Blokady diagnostyczne w kolanie

U niektórych pacjentów, zwłaszcza przy współistnieniu kilku patologii lub niespecyficznym obrazie klinicznym, zastosowanie znajdują tzw. blokady diagnostyczne w kolanie, które mogą złagodzić ból w kolanie. Polegają one na podaniu środka znieczulającego (np. lignokainy) w określoną okolicę kolana, co pozwala potwierdzić lub wykluczyć jej udział w generowaniu bólu stawu kolanowego. To narzędzie pomocne w różnicowaniu przyczyn dolegliwości i podejmowaniu decyzji terapeutycznych.

Wdrożenie leczenia bólu kolana

W wielu przypadkach możliwe jest zaproponowanie leczenia bólu kolana już podczas pierwszej wizyty u ortopedy. W zależności od rozpoznania może to obejmować:

• iniekcje dostawowe (np. preparaty kwasu hialuronowego),
• podanie preparatów autologicznych, takich jak osocze bogatopłytkowe (PRP) – jeżeli pozwalają na to warunki organizacyjne i logistyczne w danym dniu.

Bardziej złożone procedury iniekcyjne planowane są indywidualnie i mogą wymagać wyznaczenia osobnego terminu.

Kwalifikacja do leczenia zabiegowego stawu kolanowego

Jeżeli w trakcie diagnostyki stwierdzone zostaną wskazania do leczenia operacyjnego kolana (np. artroskopia kolana, rekonstrukcja więzadeł, osteotomia kolana lub endoprotezoplastyka), pacjent otrzymuje propozycję dalszego postępowania. Proces kwalifikacji oraz organizacji leczenia jest koordynowany – obejmuje m.in.:

• zaplanowanie konsultacji internistycznej i anestezjologicznej,
• zlecenie badań przedoperacyjnych,
• ustalenie terminu zabiegu w ośrodku zabiegowym w Otwocku.

Kontakt z pacjentem odbywa się telefonicznie i prowadzony jest przez wyznaczoną osobę, odpowiadającą za organizację dalszych etapów leczenia.

W MIRAI obszarem kolana zajmują się:
Michał Bartoszewicz – opracowanie materiału na stronie
Michał Drwięga
Konrad Słynarski
Agnieszka Wintrowicz
Bartosz Dominik
Patryk Ulicki
Dariusz Grzelecki
Tomasz Szymański