Hydrodysekcja i hydrodekompresja

Na czym polega hydrodysekcja i hydrodekompresja?

Podczas hydrodysekcji lekarz wprowadza igłę w pobliże uciśniętego nerwu i podaje płyn, który mechanicznie oddziela go od otaczających tkanek. Hydrodekompresja ma na celu zwiększenie przestrzeni wokół nerwu oraz zmniejszenie jego drażnienia i ucisku.

Zabieg jest małoinwazyjny, ponieważ wymaga nakłucia skóry. Stała obserwacja igły, nerwu i sąsiednich naczyń w USG pomaga precyzyjnie zaplanować tor wkłucia.

Kiedy stosuje się zabieg?

Hydrodysekcję rozważa się w wybranych neuropatiach uciskowych, gdy objawy i wyniki badania wskazują na mechaniczne drażnienie nerwu. Najwięcej danych klinicznych dotyczy zespołu cieśni nadgarstka, ale technika może być stosowana również w innych lokalizacjach — po indywidualnej kwalifikacji.

• ból, pieczenie lub nadwrażliwość w obszarze unerwianym przez dany nerw,
• drętwienie i mrowienie nasilające się w określonych pozycjach lub podczas ruchu,
• nawracające dolegliwości mimo leczenia zachowawczego,
• cechy ucisku albo ograniczonego ślizgu nerwu stwierdzone w badaniu klinicznym i obrazowym.

Kwalifikacja i diagnostyka

Kwalifikację rozpoczyna wywiad i badanie lekarskie. USG pozwala ocenić nerw, jego otoczenie i możliwe miejsce ucisku, ale nie zawsze jest jedynym potrzebnym badaniem. W zależności od objawów lekarz może zalecić elektromiografię, rezonans magnetyczny, badania laboratoryjne albo konsultację innego specjalisty.

Przed zabiegiem należy poinformować o lekach przeciwkrzepliwych, zaburzeniach krzepnięcia, alergiach, cukrzycy, aktywnych zakażeniach i wcześniejszych zabiegach w leczonej okolicy.

Jak przebiega zabieg?

• lekarz lokalizuje nerw i sąsiednie struktury w obrazie USG,
• po dezynfekcji skóry wprowadza igłę wybraną bezpieczną drogą,
• płyn jest podawany stopniowo, a jego rozchodzenie się wokół nerwu jest obserwowane na ekranie,
• po usunięciu igły zakładany jest niewielki opatrunek; pacjent otrzymuje zalecenia dotyczące aktywności i kontroli.

Stosowane preparaty

Do hydrodysekcji mogą być używane różne płyny, m.in. roztwór soli fizjologicznej, roztwór dekstrozy lub środek znieczulający. W określonych wskazaniach lekarz może rozważyć inny preparat. Wybór i objętość zależą od lokalizacji, rozpoznania, chorób współistniejących i aktualnej wiedzy medycznej.

Nie każdy zabieg wymaga podania kortykosteroidu. Potencjalne korzyści i ograniczenia konkretnego preparatu lekarz omawia podczas kwalifikacji.

Skuteczność i bezpieczeństwo

Odpowiedź na zabieg jest indywidualna, a wyniki badań zależą m.in. od rozpoznania, zastosowanego preparatu i sposobu porównania. Hydrodysekcja nie gwarantuje ustąpienia objawów ani uniknięcia operacji; u części pacjentów może być jednym z etapów leczenia.

Możliwe działania niepożądane obejmują przejściowy ból, zasinienie, krwawienie, zakażenie, reakcję na podany preparat oraz — rzadko — uszkodzenie nerwu lub naczynia. Prowadzenie igły pod kontrolą USG ogranicza ryzyko, ale go nie eliminuje.

Zalecenia po zabiegu

Po zabiegu należy stosować się do indywidualnych zaleceń dotyczących ruchu, obciążania kończyny, leków i kontroli. Przejściowa tkliwość w miejscu wkłucia może być spodziewana. Narastający ból, osłabienie siły mięśniowej, nasilone drętwienie, gorączka, rozległy obrzęk lub zaczerwienienie wymagają kontaktu z lekarzem.

Wybrane piśmiennictwo

1. Wu YT i wsp. Six-month efficacy of perineural dextrose for carpal tunnel syndrome: a prospective, randomized, double-blind, controlled trial. Mayo Clinic Proceedings. 2017;92(8):1179–1189.
2. Wu YT i wsp. Nerve hydrodissection for carpal tunnel syndrome: a prospective, randomized, double-blind, controlled trial. Muscle & Nerve. 2019;59(2):174–180.
3. Buntragulpoontawee M i wsp. The effectiveness and safety of commonly used injectates for ultrasound-guided hydrodissection treatment of peripheral nerve entrapment syndromes: a systematic review. Frontiers in Pharmacology. 2021;11:621150.
4. Wang JC i wsp. Ultrasound-guided triamcinolone acetonide hydrodissection for carpal tunnel syndrome: a randomized controlled trial. Frontiers in Medicine. 2021;8:742724.