Wskazania do operacji plastycznej uszu
Ucho ludzkie oprócz tego, że jest narządem słuchu i równowagi, pełni ważną rolę estetyczną. Dlatego odstające, asymetryczne lub zdeformowane małżowiny uszne lub małżowiny z brakami zdefiniowanych elementów, bywają źródłem kompleksów.
- Plastyka zwiniętych uszu
Plastyka zwiniętych uszu może mieć miejsce w momencie, gdy niedorozwój dotyczy chrząstki obrąbka ucha, czyli najbardziej zewnętrznej górnej 1/3 oraz środkowej części chrząstki. Najczęściej mamy wtedy do czynienia ze zwiniętą małżowiną uszną. Wówczas zabieg musi dotyczyć korekty tych elementów ucha. Czasami w trudnych przypadkach wymaga on wzmocnienia chrząstki obrąbka przeszczepem chrząstki „pożyczonej” z innych elementów małżowiny usznej. - Korekta (operacja) odstających uszuNajczęstszą poronną wadą wrodzoną kształtu małżowiny usznej są odstające małżowiny uszne. Powodem może tu być niewykształcona grobelka, często grobelka wraz z jej odnogami. Do tego może dochodzić przerośnięta muszla lub nieakceptowalny kąt muszli ucha w stosunku do czaszki. W takich przypadkach możemy dokonać korekcji odstających uszu.
- Zmniejszenie małżowin usznych
Zmniejszenie małżowin usznych zwykle dotyczy asymetrii wielkości małżowin usznych, w której jedna jest większa od drugiej. W zależności od preferencji Pacjenta, możemy skupić się na korekcie ucha mniejszego lub większego. Zmniejszenie wszystkich elementów małżowiny usznej wymaga akceptacji blizn po stronie zewnętrznej ucha. Te wszystkie aspekty możemy omówić podczas konsultacji. - Plastyka płatków uszu – jakie są przyczyny plastyki płatków uszu?
Przyczyną plastyki płatków uszu u dzieci i dorosłych mogą być: niedorozwój płatka ucha, za duży płatek ucha, przerośnięty płatek ucha, płatek dziurawy, płatek ucha rozciągnięty przez biżuterię. Czasem rozdwojony, przecięty przez kolczyk. Rosnąca popularność noszenia różnych ozdób, a także piercingu usznego powoduje, że coraz częściej widzimy pacjentów wymagających operacji płatków uszu. Płatki uszne, jako że są pozbawione elementu chrząstki, zawierają jedynie podwójną warstwę skóry, tkankę łączną oraz tkankę tłuszczową. Nieestetycznie przerośnięte płatki uszne najczęściej występują u osób starszych, będąc wynikiem naturalnych procesów starzenia. U osób młodszych oprócz uwarunkowań genetycznych do przerostu dochodzi w wyniku noszenia zbyt ciężkiej biżuterii lub jest wynikiem niezbyt udanego piercingu. - Zmniejszenie płatków ucha
W zależności od indywidualnych preferencji pacjenta, ustalamy zakres oraz miejsce redukcji płatka ucha lub obu. Wbrew temu co się może wydawać zabieg korekcyjny jest małoinwazyjną i skuteczną metodą pozbycia się problemu. - Guzek Darwina
Guzek Darwina to pozostałość po niepołączonych elementach embrionalnych zawiązków ucha, widoczna jako guzek lub zgrubienie w tylnej, górnej części obrąbka małżowiny usznej, zwinięta w różnym stopniu czasami na zewnątrz a czasami do wewnątrz górna część ucha. - Braki pewnych elementów chrząstki
- Mikrocja
Mikrocja to wada wrodzona ucha zewnętrznego, polegająca na jego niedorozwoju. Może obejmować zarówno zmniejszenie małżowiny usznej, jak i całkowity jej brak. Często towarzyszy jej brak przewodu słuchowego zewnętrznego, co może wpływać na słuch. Mikrocja występuje zwykle jednostronnie, częściej po prawej stronie, i może być związana z innymi zaburzeniami rozwojowymi. Leczenie mikrocji obejmuje zabiegi rekonstrukcyjne, które mają na celu odtworzenie naturalnego kształtu ucha oraz, w niektórych przypadkach, poprawę funkcji słuchowych. - Anocja
Anocja to wrodzony brak małżowiny usznej, czyli sytuacja, w której ucho zewnętrzne nie wykształciło się prawidłowo. Może dotyczyć jednej lub obu stron i często wiąże się z niedorozwojem przewodu słuchowego. Przyczyny anocji są najczęściej związane z zaburzeniami rozwojowymi w życiu płodowym. Schorzenie to może wpływać nie tylko na wygląd zewnętrzny, ale również na słuch, dlatego często wymaga leczenia chirurgicznego i współpracy z laryngologiem. W rekonstrukcji (korekcji) małżowiny stosuje się techniki operacyjne z wykorzystaniem chrząstki własnej lub implantów.Skupiając się na estetyce, pacjentowi przeszkadzać może również za duża lub za mała asymetryczna małżowina. Często łudzimy się, że problem zniekształconej małżowiny usznej ustąpi z czasem.Nie opiszemy tu wszystkich przyczyn i rodzajów zniekształceń ucha. Ich charakter z grubsza biorąc jest wrodzony lub bywa wynikiem przebytych wypadków czy urazów. Mnogość możliwości, różnorodność mechanizmów urazów, rodzajów energii, np. płomień, oparzenia elektryczne, chemiczne i radiacyjne – to bardzo szerokie pole do działań.
Jak przygotować się do zabiegu operacji uszu
Myśląc o zabiegu plastyki małżowin usznych, warto swoją drogę rozpocząć od konsultacji lekarskiej, bowiem na podstawie rozmowy, oceny defektu i stwierdzonych zmian można określić i dobrać właściwy rodzaj zabiegu. Dobór techniki zawsze ma charakter indywidualny.
Ustalając plan leczenia mamy do określenia stopień nasilenia wady i wiek pacjenta. W badaniach na dużą skalę określono, że ucho zewnętrzne osiąga 85% swojej ostatecznej wielkości u trzylatka. Ucho rośnie aż do osiągnięcia dojrzałości, ale zmiany w szerokości i lub odległości od czaszki są nieznaczne po ukończeniu 10 roku życia. Ze względów praktycznych po 6-tym roku życia zmiany są nieistotne i można myśleć o zabiegu korekcyjnym.
Poza koniecznością zbadania czy skóra okolicy ucha i zamałżowinowa pozbawiona jest procesów zapalnych ropnych lub deformujących blizn, w przygotowaniu warto zadbać o to, aby włosy były czyste, były na tyle krótkie by nie przeszkadzały w trakcie zabiegu lub przeciwnie – na tyle długie – by można je było spiąć. Konieczne jest wykonanie kliku badań laboratoryjnych (morfologia). W dniu zabiegu warto jest ubrać się tak, by koszulę lub inne ubranie dało się rozpiąć i nie trzeba było go zdejmować przez głowę.
Przygotowanie do jakiegokolwiek zabiegu chirurgicznego poprawiającego wygląd uszu powinno uwzględnić leki i farmaceutyki, mogące mieć wpływ na zwiększone krwawienie oraz powstanie krwiaka pooperacyjnego. Mogą one też wpływać na procesy gojenia.
Osoby przejmujące retinoidy doustne powinny odstawić te leki na minimum 3 miesiące przed zabiegiem.
Czasami pacjenci zażywający leki wpływające na układ krzepnięcia przechodzą na leki zawierające heparyny niskocząsteczkowe.
Aktywni palacze różnych substancji (nie tylko nikotyny) powinny powstrzymać się od palenia na minimum 2 tygodnie.
Pacjent podczas wizyty przygotowawczej do operacji plastycznej uszu powinien udzielić wyczerpujących i prawdziwych informacji o sobie, swoim stanie zdrowia oraz zapoznać się z informacją otrzymaną podczas konsultacji i korzystać z informacji przedzabiegowej.
Poznać standardowe zalecenia pooperacyjne oraz mieć świadomość że mogą się zmienić w zależności od przebiegu gojenia i rehabilitacji.
Jak wygląda plastyka uszu (przebieg zabiegu)?
Zabieg plastyki uszu zwykle trwa do dwóch godzin, a po nim zakładamy opatrunek, z którym pacjent powinien „zaprzyjaźnić się” na kilka dni. Jeżeli na skórę założone są szwy niewchłanialne, to usuwamy je w okresie do 2 tygodni od zabiegu. Niezależnie od rodzaju znieczulenia (ogólne lub miejscowe) zabieg chirurgicznej korekcji uszu wykonujemy na sali operacyjnej lub zabiegowej, a w przypadku gdy zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym, pacjent po zabiegu i zaopatrzeniu w opatrunek może udać się do domu.
Jak wygląda rekonwalescencja po zabiegu korekty uszu?
Po zabiegu korekty uszu pacjent zazwyczaj może opuścić klinikę i wrócić do domu. Na kolejne dni należy przygotować elastyczną opaskę szeroką na minimum 8 cm. Dobrze jest zaopatrzyć się w leki przeciwbólowe, które wskaże lekarz prowadzący. W pierwszej dobie najlepiej spać na wznak w lub w pozycji półsiedzącej. Należy pojawić się na zmianę opatrunku w wyznaczonym terminie. Zwykle to 1-2 doba po zabiegu. Następną wizytę umawiamy po około 7-10 dniach. Przez minimum 3 tygodnie należy nosić specjalną opaskę uciskową. Blizny po zabiegu z czasem są niezauważalne, ponieważ znajdują się na tylnej powierzchni małżowin usznych.
Po kilku dniach można umyć włosy i uszy, należy pamiętać jednak o noszeniu opaski, która ma za zadanie chronić ucho przed możliwymi urazami – zarówno w dzień, jak i w nocy. Ucho po zabiegu nie ma właściwego czucia. Pacjenci mówią, że jest ono drewniane w dotyku. Czucie powraca po kilku miesiącach, a jego powrót sygnalizuje okres przeczulicy skóry nad uchem.
Uszy mogą być opuchnięte, przekrwione lub zasinione przez kilka dni. To normalne. W przypadku, gdy powstanie krwiak lub dojdzie do rozerwania mechanicznego szwów, najgorsze co może cię czekać, to ponowny zabieg.
W trakcie rekonwalescencji należy pamiętać jedynie, że chrząstka goi się dłużej niż skóra, więc proces gojenia i dochodzenia do pełnej wytrzymałości na ewentualne urazy jest długi – kilkumiesięczny. Trzeba pamiętać, że chrząstka nie ma własnego ukrwienia, odsłonięta – nie przeżywa. Jest strukturą elastyczną, mającą swoistą pamięć kształtu, a więc nie jest to łatwy materiał do pracy nad nim. Im starsza chrząstka, tym bardziej szkliwieje, stając się upartym i łamliwym materiałem.
Pamiętajmy jednak, że operacja plastyczna jest jedyną metodą pozwalającą uzyskać skuteczną, bezpieczną i długotrwałą korektę.
Efekty zabiegu korekcji uszu
Efekt zabiegu wykonanego przez chirurga plastycznego jest trwały, a pacjent może ocenić go najwcześniej po pół roku od przeprowadzonej operacji modelowania uszu.
Przeciwwskazania do zabiegu korekty uszu
Przeciwskazań do korekty uszu jest niewiele, a zabieg zwykle możemy wykonać w znieczuleniu miejscowym. Przeciwwskazania możemy podzielić na przeciwskazania bezwzględne i względne.
Do przeciwwskazań bezwzględnych dotyczących zabiegów planowych najczęściej należą:
- Ciąża
- Aktywna choroba nowotworowa
- Skrajne niedożywienie
- Aktywne zakażenia bakteryjne lub wirusowe
- Często niedoceniane zmiany zapalne oraz próchnicze zębów
- Przetoki
- Stany zapalne skóry
- Aktywne fazy chorób przewlekłych w tym także
- Choroba psychiczna
- Nierealne oczekiwana pacjenta
Do przeciwwskazań względnych, gdy pacjent może być operowany jeżeli jego stan zdrowia jest stabilny, przyjmuje on stosowne leki, a jego lekarz prowadzący wyda pozytywną opinię o możliwości wykonania zabiegu, należą:
- Cukrzyca
- Choroby układu krążenia
- Nadciśnienie tętnicze
- Zaburzenia krzepliwości krwi
- Antykoagulanty, czyli leki mające wpływ na krzepnięcie krwi
- Leki sterydowe
- Pozornie niewinna suplementacja dużych dawek witaminy E oraz szereg suplementów i mikroelementów czy preparatów ziołowych. Najczęściej są to preparaty z żeń-szeniem, skrzypem, olejem z wiesiołka, olejem z wątroby rekina, nadmierne spożywanie kwasów Omega-3, imbiru, czosnku.
Jakie powikłania mogą wystąpić po operacji plastycznej uszu?
Jeżeli myślimy o możliwości powikłań po operacji plastycznej uszu, to najczęstsze z nich to krwawienie i powstanie krwiaka w okolicy operowanej. Może to być również sprężystość oraz pamięć kształtu chrząstki prowadząca do ponownego odkształcania (tu w zapobieganiu kluczowa jest sumienność noszenia specjalnej opaski po zabiegu), może wystąpić również zakażenie skóry lub stan zapalny chrząstki (występuje niezwykle rzadko i wymaga stosowania antybiotykoterapii jeśli wystąpi).
Podsumowanie
Zaburzenia kształtu ucha zewnętrznego – nawet jeśli są nieznaczne – mają duży wpływ na komfort psychiczny. Dla osób w wieku dziecięcym, które są ofiarami przykrych żartów najczęściej rówieśników, efekty mogą się ciągnąć nawet przez długi czas, nawet gdy docinki ze strony rówieśników nie mają już miejsca.
Wyeliminowanie wszystkich zniekształceń, na które pacjent zwraca uwagę jest więc tu kluczem do osiągnięcia jego satysfakcji i pozbycia się kompleksów.
W przypadku asymetrii uszu warto czasem rozważyć zabieg z zakresu chirurgii plastycznej obu małżowin, a nie jednej. Procesy gojenia przebiegają wówczas w tym samym czasie, co daje lepszy efekt w osiągnięciu symetrii obu uszu od razu po zabiegu. Jak nadmienialiśmy wcześniej, proces całkowitej rekonwalescencji to około 6 miesięcy.
Ucho normalne
1-szy stopień niedorozwoju (ucho zwinięte)
2-gi stopień niedorozwoju
3-ci stopień niedorozwoju (mikrocja)
4-ty stopień niedorozwoju (anocja)
